PROSIMY O 1% PODATKU KRS 0000316697

logo eleos nagłówek

Historia

Serdecznie witamy Was w Gładyszowie!

Gładyszów to wieś położona na terenach Łemkowszczyzny, zlokalizowana w województwie małopolskim, powiecie gorlickim, położona ok. 20 km od najbliższego miasta – Gorlice.

Wieś najprawdopodobniej została założona na prawie wołoskim w 1417. Natomiast najstarsze zapiski dotyczące Gładyszowa pochodzą z 1629 roku. Wówczas wieś, własność Wielopolskich, nazywała się Kwoczeń, ponieważ większość jej mieszkańców nosiła nazwisko Kwoczka. Obecną nazwę zawdzięcza Gładyszom z Szymbarku, rodowi będącemu właścicielami całej górnej doliny rzeki Ropy. W latach 1778–1779 wybudowano utwardzoną drogę z Gorlic przez Gładyszów do Koniecznej. W 1890 wieś liczyła około 720 mieszkańców. Przed wybuchem II wojny światowej, we wsi stało około 220 chyż.

W XIX i początku XX wieku prawdziwą plagą była tu cholera. Dziesiątkowała wieś kilkakrotnie. Najwięcej ofiar – 279 – zebrała w latach 1846-49, tylko w 1847 roku zmarły 163 osoby. W 1873 roku cholera zabrała dwanaście osób, a w latach 1895-98 trzydzieści. Ostatnia epidemia pojawiła się we wsi w 1915 roku i gdyby nie lekarze wojskowi z frontowego szpitala, który od jesieni 1914 roku do wiosny następnego stacjonował we wsi, jej żniwo byłoby większe.

Niestety, za sprawą żołnierzy jesienią 1914 roku spłonęła drewniana cerkiew św. Michała Archanioła. Po tej wojnie przez długie lata nikt jej nie odbudowywał. Dwadzieścia lat wierni modlili się w małej kaplicy w centrum wsi, dzisiejszej cerkwi prawosławnej. Nową cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego, wybudowaną przez huculskich cieśli na planie krzyża greckiego, wyświęcono dopiero w listopadzie 1938 roku.

Kiedy wydawało się, że przez Gładyszów przeszły już zawieruchy obydwu wojen, głębokie piętno odcisnęła tutaj Akcja Wisła. 8 czerwca 1947 roku prawie wszyscy gospodarze w ciągu dwóch godzin musieli zapakować najpotrzebniejsze sprzęty i wyruszyć w nieznane. We wsi zostało tylko sześć rodzin – dwie posiadające obywatelstwo amerykańskie, trzy polsko-łemkowskie oraz jedna pracowników leśnych.

Później wieś służyła innym wysiedlonym jako miejsce noclegowe w drodze do Zagórzan, Adam Barna zaś w swojej książce Kawalczyk ternystoj istorii seła Czorne na Łemkowyni 1870-1970 wspomina, że stacjonowało w niej wojsko.

Nasza aktualna cerkiew prawosławna p.w. Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Gładyszowie to świątynia wzniesiona w 1857, rozbudowana w 1914. Po wysiedleniach Łemków w ramach „Akcji Wisła” w 1947 opuszczona i użytkowana przez ludność napływową jako magazyn nawozów. To budowla drewniana, o konstrukcji zrębowej, orientowana, zamknięta trójbocznie, jednonawowa, salowa (bez wyodrębnionego prezbiterium), z kruchtą. Dach jedno-kalenicowy, blaszany, z umiejscowioną centralnie czworoboczną wieżyczką zwieńczoną kopulastym hełmem. Wewnątrz znajduje się ikonostas z początku XX wieku. Ściany i sufit w części ołtarzowej ozdobione są polichromią. Obok cerkwi znajduje się drewniana dzwonnica wzniesiona na planie kwadratu, z dachem namiotowym. W 1967 roku świątynię przekazano w użytkowanie Polskiemu Autokefalicznemu Kościołowi Prawosławnemu, w tym samym roku w Gładyszowie erygowano parafię prawosławną. Pierwszym proboszczem w Gładyszowie był o. Jerzy Krysiak.

Dzisiejsza parafia prawosławna liczy około 70 wiernych.

 

Zapraszamy do obejrzenia galerii zdjęć obrazujących historię obecnej cerkwi prawosławnej w Gładyszowie i parafii gładyszowskiej.

 

Cerkiew lata 30-te

    

 

Cerkiew lata 70-te

    Cerkiew lata 30-te  

 

Cerkiew 2010 rok

 

Cerkiew 2016 rok

Informacje

Konto PKO S.A. 96 1240 5110 1111 0000 5211 9930
Regon: 492742737
NIP: 738-19-03-664

STATUT

LOGO ELEOS BEZ TŁA

Copyright 2019 KONCEPT ©  All Rights Reserved

Skip to content