PROSIMY O 1% PODATKU KRS 0000316697

logo eleos nagłówek

Szlakiem architektury drewnianej

Przemierzając powiat Uścia Gorlickiego, szczególnie często napotykamy zabytki architektury drewnianej – cerkwie, kościoły, kaplice, dzwonnice. Obiekty te na trwałe wpisały się już w krajobraz Beskidu Niskiego. Charakterystyczny akcent w krajobrazie stanowią greckokatolickie i prawosławne cerkwie – wiosną i latem ich duże, baniaste hełmy i brązowe ściany są z dala widoczne, odcinając się wyraźnie od zieleni pól. Cerkwie Beskidu Niskiego zazwyczaj są trójdzielne, składają się z prezbiterium, nawy oraz babińca, nad którym wznosi się wieża. Wszystkie części nakrywają wysokie, niekiedy kilkakrotnie łamane dachy zwieńczone baniami. Głównym elementem wyposażenia cerkwi jest ikonostas, czyli ściana z wmontowanymi w nią kilkoma rzędami ikon, niejednokrotnie ozdobiona dekoracją snycerską.
Cerkwie w Powiecie:
– Cerkiew w Kwiatoniu zbudowana została w XVII w. W 1743 r. dobudowano do niej wieżę. Stanowi najpiękniejszy przykład północno–zachodniego łemkowskiego budownictwa sakralnego w Polsce. Bryła zachwyca przede wszystkim namiotowymi, łamanymi dachami oraz bardzo wysoką wieżą o pochyłych, zwężających się ku górze ścianach. Z wyposażenia uwagę zwraca głównie piękny ikonostas wykonany przez Michała Bogdańskiego w 1904 r. Polichromia pochodzi z 1811 r. W 2013 r. cerkiew została wpisana na Listę UNESCO.
– Cerkiew w Gładyszowie wzniesiona została w 1938 r. Zbudowana jest w tzw. ukraińskim stylu narodowym, na planie krzyża równoramiennego. Na skrzyżowaniu jego ramion wznosi się ogromna kopuła zakończona ślepą latarnią. Wewnątrz znajduje się ikonostas wykonany w 2005 r. Utrzymany w białej tonacji, doskonale harmonizuje z naturalnym kolorem ścian. W cerkwi są dwa ołtarze, w jednym ikona Ukrzyżowanie z XVIII w., w drugim sprowadzonym do świątyni w latach 80. XX w. Pieta oraz Serce Jezusa.
– Cerkiew parafialna grecko-katolicka pw. św. Michała Archanioła w Brunarach Wyżnych zbudowana została w 1797 w typie zachodnio-łemkowskiego budownictwa cerkiewnego. Powiększono ją i przekształcono w latach 1830-1831 (z tego czasu pochodzi m.in. prezbiterium, stropy, kruchta).
Cerkiew drewniana, oszalowana oraz częściowo pokryta i pobita gontami, wzniesiona w konstrukcji zrębowej, pierwotnie trójdzielna.
– Greckokatolicka cerkiew pw. św. Kosmy i Damiana w Banicy zbudowana została w 1787 r. a w 1898 r. gruntownie ją przebudowano, przez co utraciła nieco swój pierwotny wygląd. Jest to konstrukcja trójdzielna, zrębowa. Wewnątrz znajduje się ikonostas z 1757 r. Obok świątyni stoi dzwonnica z XIX w. Obecnie jest to kościół rzymskokatolicki.
– Cerkiew parafialna grecko-katolicka pw. Opieki Bogarodzicy w Hańczowej wzniesiona została w 1. poł. XIX w. w typie zachodnio-łemkowskim. Wieżę dostawiono w XVIII w. Świątynia została gruntownie przekształcona i rozbudowana w 1871 r. Cerkiew wzniesiona została w konstrukcji zrębowej, pobita i pokryta jest gontami. Wieża zbudowana jest w konstrukcji trójdzielnej słupowo-ramowej, ma izbicę, na ścianach której namalowane są tarcze zegarowe. Dachy zwieńczone są baniastymi wieżyczkami ze ślepymi latarniami.
– Cerkiew greckokatolicka pw. św. Łukasza Apostoła w Kunkowej wzniesiona została prawdopodobnie w 1868 r. w typie zachodnio-łemkowskim. Cerkiew trójdzielna o konstrukcji zrębowej, pobita gontami i pokryta blachą. Wieża wzniesiona jest w konstrukcji słupowo-ramowej i ma pochyłe ściany i nadwieszoną izbicę. Dachy zwieńczone są baniastymi wieżyczkami ze ślepymi latarniami. Hełm wieży jest podobnego kształtu. Latarnie zwieńczone są żelaznymi, ozdobnymi, kutymi krzyżami kowalskiej roboty.
W świątyni zachowane jest oryginalne wyposażenie cerkiewne z XVIII i XIX w. Obecnie cerkiew filialna parafii prawosławnej w Bielance pod tym samym wezwaniem.
– Cerkiew greckokatolicka pw. świętych Kosmy i Damiana w Skwirtnym wzniesiona została w 1837 r. w typie zachodnio-łemkowskim. Świątynia trój-dzielna zbudowana w konstrukcji zrębowej, pobita jest i pokryta gontami. Dachy zwieńczone są zakończonymi kopulasto wieżyczkami z wielobocznymi, ślepymi latarniami. Dekoracja malarska wnętrza z ok. 1900 r., złożona jest z motywów figuralnych i ornamentalnych. Wyposażenie cerkwi pochodzi głównie z XVIII-XIX w. Zachowały się pozostałości ikonostasu z XVIII-XIX w. m.in. z XVIII-wiecznymi ikonami Matki Boskiej z Dzieciątkiem i Chrystusa Pantokratora. Ołtarz główny datowany jest na połowę XIX w. Do wyposażenia należą także krzyż procesyjny dwustronnie malowany z XVIII-XIX w. i dwa krzyże ołtarzowe cerkiewne z tego samego czasu. Obecnie kościół filialny rzymskokatolicki po tym samym wezwaniem.
– Cerkiew pw. Św. Dymitra  w Śnietnicy zbudowano w latach 1755 – 58 w typie budownictwa zachodnio-łemkowskiego. Przebudowano ja w pierwszej połowie XIX w. Jest to konstrukcja zrębowa, z wieżą konstrukcji słupowej. Posiada dachy namiotowe z baniastymi hełmami. Wyposażenie wnętrza pochodzi z XVII – XIX w., a polichromia ścienna z początku XX w.
– Cerkiew parafialna grecko-katolicka pw. Św. Parascewy w Uściu Gorlickim wzniesiona została w 1786 r. w typie zachodnio-łemkowskim. Świątynia zbudowana została w konstrukcji trójdzielnej, zrębowej, pobita gontami i pokryta blachą. Wieża z nadwieszoną izbicą wzniesiona została w konstrukcji słupowo-ramowej i zwieńczona jest baniastym hełmem ze ślepą latarnią. Wszystkie człony budowli są kwadratowe. Figuralno-ornamentalna dekoracja malarska w świątyni wykonana została w 1938 r., a cerkiewne wyposażenie kościoła częściowo pochodzi z XVIII-XIX w. Późnobarokowy ikonostas i ikony wykonane zostały w XVIII w. Ołtarz główny datowany jest na wiek XIX w. Obecnie jest to kościół parafialny rzymskokatolicki pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, ale w kościele odbywają się także nabożeństwa unickie.

Informacje

Konto PKO S.A. 96 1240 5110 1111 0000 5211 9930
Regon: 492742737
NIP: 738-19-03-664

STATUT

LOGO ELEOS BEZ TŁA

Copyright 2019 KONCEPT ©  All Rights Reserved

Skip to content